@ < > > > @ > > @ E - Aquatic Commons

2 downloads 0 Views 400KB Size Report
Holt G.J., 2011. Larval fish nutrition, Holt GH. (ed). John Wiley & Sons publication, 448 P. Huanga C.H., Huang S.L., 2004. Effect of dietary vitamin E on growth, ...

‫ﺳﺎل ﺑﻴﺴﺖ و دوم‪/‬ﺷﻤﺎره‪/3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ‪1392‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﺷﻴﻼت اﻳﺮان‬

‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑِﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‪ ،‬اﺑﻘﺎء ﭼﺮﺑﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد رﺷﺪ در ﻣﺎﻫﻲ ﻧﻮرس آزاد‬ ‫درﻳﺎي ﺧﺰر )‪ (Salmo trutta caspius‬ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺑﻠﻨﺪ زﻧﺠﻴﺮه و وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪E‬‬ ‫اﺑﺮاﻫﻴﻢ ﺳﺘﻮده )‪ ، (1‬ﻋﺒﺪاﻟﻤﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪﻳﺎن ﻛﻨﺎري )‪ ،*(2‬ﺻﺎﺑﺮ ﺧﺪاﺑﻨﺪه‬

‫)‪(3‬‬

‫‪[email protected]‬‬ ‫‪ 2،1‬و ‪-3‬داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس ‪ -‬ﻣﺎزﻧﺪران‪-‬ﻧﻮر‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ‪ :‬اردﻳﺒﻬﺸﺖ ‪1392‬‬

‫ﭼﻜﻴﺪه‬

‫ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﺬﻳﺮش‪ :‬ﻣﻬﺮ ‪1392‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺿﺮوري اﻣﮕﺎ ‪ HUFA 3‬و ﺳﻄﻮح وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬ﺟﻴﺮه ﺑﺮ رﺷﺪ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ و‬ ‫اﺑﻘﺎء ﻇﺎﻫﺮي اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب و ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﭼﺮﺑﻲ در ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻲ ﻧﻮرس آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر‪ ،‬ﻳﻚ آزﻣﺎﻳﺶ ‪ 10‬ﻫﻔﺘﻪاي اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺶ ﺟﻴﺮه‬ ‫ﺣﺎوي ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب اﻣﮕﺎ ‪ HUFA 3‬ﺷﺎﻣﻞ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻴﺪ ﭼﺮب ‪ (DHA) C22:6n-3‬ﺑﻪ ‪C20:5n-3‬‬ ‫)‪ (EPA‬ﺑﺼﻮرت ‪) 0/5+1‬ﭘﺎﻳﻴﻦ‪) 1+2 ،(Low ،‬ﻣﺘﻮﺳﻂ‪ (Medium ،‬و ‪) 2+4‬ﺑﺎﻻ‪ (High ،‬درﺻﺪ ﺟﻴﺮه و ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از‬ ‫ﺳﻄﻮح ‪) 300‬ﭘﺎﻳﻴﻦ‪ (Low ،‬و ‪) 1000‬ﺑﺎﻻ‪ (High ،‬ﻣﻴﻠﻴﮕﺮم وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬در ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺟﻴﺮه ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪ )ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر‪،MH ،ML ،LH ،LL :‬‬ ‫‪ HL‬و ‪ .(HH‬ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻧﻮرس ﺑﺎ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ )‪ (±SD‬وزن اوﻟﻴﻪ ‪) 600±25‬ﻣﻴﻠﻴﮕﺮم( ﺑﻄﻮر ﺗﺼﺎدﻓﻲ در ﺗﺎﻧﻚ ﻫﺎي ﭘﺮورﺷﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ و‬ ‫ﺗﺎ ﺳﻴﺮ ﺷﺪن ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﺟﻴﺮهﻫﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻘﺪار ‪ HUFA‬و وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬ﺟﻴﺮه رﺷﺪ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﺘﻲ داري‬ ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻴﺰان وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب اﻣﮕﺎ‬ ‫‪ HUFA 3‬ﻗﺮار ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﻣﻴﺰان اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ C20:5n-3‬و ‪ C22:6n-3‬ﭼﺮﺑﻲﻫﺎي ﺧﻨﺜﻲ و ﻗﻄﺒﻲ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺜﺒﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان آﻧﻬﺎ در‬ ‫ﺟﻴﺮه داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﻇﺎﻫﺮي و اﺑﻘﺎء ﭼﺮﺑﻲ ﻛﻞ ﺟﻴﺮه ﺑﻄﻮر ﻣﻌﻨﻲ داري ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ‪ HUFA‬ﺟﻴﺮه ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬در ﻣﺠﻤﻮع ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ HUFA‬و وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬اﺛﺮ ﻣﺜﺒﺘﻲ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد رﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﻇﺎﻫﺮي ﭼﺮﺑﻲ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻲ‬ ‫ﻧﻮرس آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر دارد‪.‬‬ ‫ﻟﻐﺎت ﻛﻠﻴﺪي‪ :‬ﻣﺎﻫﻲ آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑﻲ‪ ،‬اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ ،HUFA‬وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪E‬‬

‫*ﻧﻮﻳﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل‬

‫‪74‬‬

‫ﺳﺘﻮده و ﻫﻤﻜﺎران‬

‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑِﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‪ ،‬اﺑﻘﺎء ﭼﺮﺑﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد رﺷﺪ در ﻣﺎﻫﻲ ﻧﻮرس آزاد ‪...‬‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬

‫ﻣﻲﮔﺮدد )‪ .(Masuda et al., 1999‬اﺳﻴﺪ ﭼﺮب ‪EPA‬‬

‫ﺑﺮداﺷﺖ آﺑﺰﻳﺎن از آبﻫﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻮد‬

‫ﺳﻮﺑﺴﺘﺮاي ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻜﻮزاﻧﻮﺋﻴﺪﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ‪(Ganga‬‬

‫رﺳﻴﺪه اﺳﺖ )‪ .(Turchini et al., 2010‬ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﺳﺮاﻧﻪ‬

‫)‪ .et al., 2005‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬اﻳﻦ اﺳﻴﺪ ﭼﺮب ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬

‫ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت آﺑﺰﻳﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ در ﺣﺎل رﺷﺪ‪،‬‬

‫ذﺧﻴﺮه اﻧﺮژي ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻣﻬﻢ در ﻻرو در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﺑﻪ وﻳﮋه در‬

‫ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺑﺰيﭘﺮوري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاري ﺑﺮاي اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻮاد‬

‫ﻃﻮل دوره ﻫﺎي ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان‬

‫ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﻨﺸﺎء درﻳﺎﺋﻲ ﺿﺮوري ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ MUFA‬و ‪ SFA‬ﻛﻤﺘﺮ اﺳﺖ اﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ‪ DHA‬و‬

‫ﺗﻘﺎﺿﺎﻫﺎي آﻳﻨﺪه ﺑﺮاي ﻏﺬاﻫﺎي درﻳﺎﻳﻲ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﻴﻼﺗﻲ ﺗﻨﻬﺎ‬

‫‪ ARA‬ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮاي ﺑﺘﺎ‪ -‬اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﻣﻴﺘﻮﻛﻨﺪرﻳﺎﺋﻲ‬

‫از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﺴﺘﺮش ﭘﺮورش آﺑﺰﻳﺎن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮔﺮدد‪ .‬اﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

‫ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲﺷﻮد )‪.(Madsen et al., 1999‬‬

‫ﻣﺴﺘﻠﺰم ﭘﺮورش ﻣﺘﺮاﻛﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﻮد واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻮاد‬

‫ﺑﺎ وﺟﻮد ﻫﻤﻪي اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ ،HUFA‬اﻳﻦ‬

‫ﻣﻐﺬي و ﻛﺎرآﻣﺪي ﻏﺬاﻫﺎي آﺑﺰﻳﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ذﺧﺎﻳﺮ‬

‫ﻣﻮاد ﻣﻮﻟﻜﻮلﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎري ﺣﺴﺎﺳﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ آﺳﻴﺐﻫﺎي‬

‫ﻏﺬاﻳﻲ ﻻرو ﻣﺎﻫﻲ در اوﻟﻴﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود اﺳﺖ‪ ،‬از‬

‫اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ )‪.(Halliwell & Gutteridge, 1996‬‬

‫اﻳﻦ رو زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪن ﻣﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﻴﺮي واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻐﺬﻳﻪ از‬

‫اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ HUFA‬ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺗﻲ‬

‫ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺑﺎﻻ اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت‬

‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﻴﺪروﭘﺮواﻛﺴﻴﺪﻫﺎي اﺳﻴﺪ ﭼﺮب‪ ،‬آﻟﺪﻫﻴﺪﻫﺎ و ﻫﻴﺪروﻛﺮﺑﻦ‪-‬‬

‫ﺟﻴﺮه ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺎﻫﻲ ﺿﺮوري اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻫﺎ ﻣﻲﮔﺮدد )‪ .(Holt, 2011‬ﺑﺴﻴﺎري از اﻳﻦ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺖﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎر‬

‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب داراي ﻧﻘﺶ ﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدي در دوره ﻻروري از‬

‫ﺳﻤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻮﺟﺐ آﺳﻴﺐ رﺳﺎﻧﺪن ﺑﻪ ﻟﻴﭙﻴﺪﻫﺎي‬

‫ﺟﻤﻠﻪ‪ :‬ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ اﻧﺮژي ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﻜﻲ )‪ ،(Tocher, 2003‬ﺑﻪ‬

‫ﻏﺸﺎﺋﻲ‪ ،‬ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦﻫﺎ و ‪ DNA‬ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ )‪ .(Frankel, 1998‬ﺧﻄﺮ‬

‫ﻋﻨﻮان اﺟﺰاي ﻓﺴﻔﻮﻟﻴﭙﻴﺪﻫﺎ در ﺳﺎﺧﺘﺎر دﻳﻮاره ﺳﻠﻮﻟﻲ و ﭘﻴﺶﺳﺎز‬

‫ﺑﺮوز اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ HUFA‬در دوره ﻻروي ﺑﻪ‬

‫ﻣﻮﻟﻜﻮلﻫﺎي زﻳﺴﺘﻲ ﻓﻌﺎل ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن اﺳﻴﺪﻫﺎي‬

‫دﻟﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻄﺢ ﺑﻪ ﺣﺠﻢ ﺟﻴﺮه )‪ (Betancor, 2011‬و‬

‫ﭼﺮب ﺑﻠﻨﺪ زﻧﺠﻴﺮه ﭼﻨﺪ ﻏﻴﺮ اﺷﺒﺎع )‪ (HUFAs‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫وﺟﻮد ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻي اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ HUFA‬در ﺑﺎﻓﺖ ﻻرو‬

‫دوﻛﻮﻫﮕﺰاﻧﻮﺋﻴﻚ اﺳﻴﺪ )‪ ،(DHA, 22:6n-3‬اﻳﻜﻮزاﭘﻨﺘﺎﻧﻮﺋﻴﻚ‬

‫ﻣﺎﻫﻴﺎن )‪ (Salhi et al., 1997‬اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬در‬

‫اﺳﻴﺪ )‪ (EPA, 20:5n-3‬و آراﺷﻴﺪوﻧﻴﻚ اﺳﻴﺪ ‪(ARA, 20:4n-‬‬

‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ داﺧﻞ و ﺧﺎرج ﺳﻠﻮﻟﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ رادﻳﻜﺎلﻫﺎي‬

‫)‪ 6‬ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎي ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻚ ﻣﻬﻤﻲ دارﻧﺪ‪.‬‬

‫آزاد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺣﻀﻮر آﻧﺘﻲ اﻛﺴﻴﺪانﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬

‫اﻫﻤﻴﺖ اﺳﻴﺪ ﭼﺮب ‪ DHA‬در ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﻻرو ﻣﺎﻫﻴﺎن درﻳﺎﺋﻲ‬

‫ﻳﻚ آﻧﺘﻲ اﻛﺴﻴﺪان ﺷﻜﻨﻨﺪه زﻧﺠﻴﺮه ﺑﻪ رادﻳﻜﺎلﻫﺎي ﭘﺮاﻛﺴﻴﺪ‬

‫ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﻴﺪه اﺳﺖ )‪Watanabe et al., 1989; Izquierdo‬‬

‫ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد و از واﻛﻨﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪HUFA‬‬

‫‪ .(1996; Sargent et al., 1999b‬اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺖ آن در اﻓﺰاﻳﺶ‬

‫دﻳﮕﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در‬

‫ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ آﺑﺰﻳﺎن ﺑﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ اﻳﻦ اﺳﻴﺪ ﭼﺮب در ﻛﻨﺘﺮل اﺳﺘﺮس‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ ﻣﺎﻫﻴﺎن )‪ ،(Wang et al., 2006‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ‬

‫)‪ ،(Izquierdo 2005; Ganga et al., 2006‬ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ‬

‫)‪ ،(Izquierdo et al., 2001‬ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺘﺮس‬

‫اﻳﻤﻨﻲ )‪ (Montero et al., 2003‬و ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻼﻣﺘﻲ و ﻣﻘﺎوﻣﺖ‬

‫)‪ (Montero et al., 2001‬و رﺷﺪ ﻻروي ) ‪Gonzalez et al.,‬‬

‫ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎﺋﻲ ﻻرو ﻣﺎﻫﻴﺎن ارﺗﺒﺎط داده ﺷﺪه اﺳﺖ ‪(Bransden et‬‬

‫‪ (1995‬دارد‪ .‬ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪي وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬ﻛﺎﻣﻼً ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ‬

‫)‪ .al., 2005‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺟﺪاي از ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺜﺒﺖ اﻳﻦ اﺳﻴﺪ ﭼﺮب در‬

‫ﺳﻄﻮح دﻳﮕﺮ ﻣﻮاد ﻣﻐﺬي ﺟﻴﺮه ) ;‪Hamre et al., 1994‬‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ‪ DHA‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ‬

‫‪ (Hamre & Lie 1995‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻠﻨﻴﻮم‪ ،‬وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪(Hamre C‬‬

‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺿﺮوري ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ رﺷﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ‪(Watanabe‬‬

‫)‪ et al., 1989; Watanabe & Kiron, 1994‬و رﻓﺘﺎر ﻧﺮﻣﺎل‬

‫)‪ et al., 1997‬و اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪HUFA‬‬

‫)‪ (Blazer, 1982‬ﻗﺮار دارد‪.‬‬ ‫‪75‬‬

‫ﺳﺎل ﺑﻴﺴﺖ و دوم‪/‬ﺷﻤﺎره‪/3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ‪1392‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﺷﻴﻼت اﻳﺮان‬

‫اﺣﺘﻴﺎﺟﺎت اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب در ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻃﻴﻒ‬

‫ﺷﻬﺮي ﺑﻮد‪ .‬ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﻴﻔﻲ آب‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮن دﻣﺎي آب و اﻛﺴﻴﮋن‬

‫وﺳﻴﻌﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ زﻧﺪﮔﻲ‪ ،‬ﻧﺮخ رﺷﺪ‪ ،‬ﺳﻦ ﻣﺎﻫﻲ و‬

‫ﺑﺼﻮرت روزاﻧﻪ و ﻧﻴﺘﺮﻳﺖ‪ ،‬ﻧﻴﺘﺮات‪ ،‬آﻣﻮﻧﻴﺎك و ﺑﺼﻮرت ﻫﻔﺘﮕﻲ‬

‫وزن‪ ،‬ﻣﻴﺰان ﭼﺮﺑﻲ ﺟﻴﺮه‪ ،‬دﻣﺎي ﭘﺮورش و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ و اﺑﻘﺎي‬

‫اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺷﺪ‬

‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﺷﻮد )‪.(Glencross et al., 2007‬‬

‫ﺟﻴﺮه ﻫﺎي آزﻣﺎﻳﺸﻲ‬

‫ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺗﺤﺖ‬

‫ﺷﺶ ﺟﻴﺮه ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ‪ 50‬درﺻﺪ ﭘﺮوﺗﻴﺌﻦ و ‪ 17‬درﺻﺪ ﭼﺮﺑﻲ و‬

‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻴﺰان و ﺗﺮﻛﻴﺐ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺟﻴﺮه ﻗﺮار دارد‬

‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ DHA‬ﺑﻪ ‪ EPA‬ﺑﺼﻮرت ‪0/5+1‬‬

‫)‪ .(Giovanni et al., 2009‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ‬

‫)ﭘﺎﻳﻴﻦ‪) 1+2 ،(Low ،‬ﻣﺘﻮﺳﻂ‪ (Medium ،‬و ‪) 2+4‬ﺑﺎﻻ‪(High ،‬‬

‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﻬﻢ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻴﺰان‬

‫درﺻﺪ ﺟﻴﺮه و ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از ﺳﻄﻮح ‪300‬‬

‫ﺟﺬب ﭼﺮﺑﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب و وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ اي ﻣﻮرد‬

‫)ﭘﺎﻳﻴﻦ‪ (Low ،‬و ‪) 1000‬ﺑﺎﻻ‪ (High ،‬ﻣﻴﻠﻴﮕﺮم وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪) E‬آﻟﻔﺎ‪-‬‬

‫اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد‪ .‬از اﻳﻦ رو ﻫﺪف ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ‬

‫ﺗﻮﻛﻮﻓﺮول اﺳﺘﺎت( در ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﺟﻴﺮه ) ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎ ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﺷﺎﻣﻞ‪:‬‬

‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب اﻣﮕﺎ ‪ HUFA 3‬و وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪E‬‬

‫‪ HL ،MH ،ML ،LH ،LL‬و ‪ ،HH‬ﺣﺮف ﻻﺗﻴﻦ اول ﻧﺸﺎن‬

‫ﺟﻴﺮه ﺑﺮ رﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‬

‫دﻫﻨﺪه ﻣﻴﺰان دو اﺳﻴﺪ ﭼﺮب اﻣﮕﺎ ‪ 3‬و ﺣﺮف دوم ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻣﻴﺰان‬

‫ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻧﻮرس آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫وﻳﺘﺎﻣﻦ ‪ E‬اﺳﺖ( ﺗﻬﻴﻪ و از ﭘﻮدر ﻣﺎﻫﻲ و ﻛﺎزﺋﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺒﻊ‬

‫ﻣﻮاد و روش ﻫﺎ‬

‫ﭘﺮوﺗﺌﻴﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﺟﻬﺖ ﺑﺎﻻﻧﺲ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺿﺮوري‬

‫ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺮورﺷﻲ‬

‫و ﺣﺼﻮل درﺻﺪﻫﺎي ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر‪ ،‬ﭘﻮدر ﻣﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﻛﻠﺮوﻓﺮم )‪(1:3‬‬

‫اﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻧﻮرس ﻣﺎﻫﻲ آزاد درﻳﺎي‬

‫ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﺳﺎﺧﺖ ﺟﻴﺮه‪ ،‬اﺑﺘﺪا ﺗﻚ ﺗﻚ وﻳﺘﺎﻣﻴﻦﻫﺎي‬

‫ﺧﺰر )ﺑﺎ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ وزن ‪ 200‬ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم( ﭘﺮورﺷﻲ )ﻧﺴﻞ ‪ (F1‬در‬

‫ﻣﺤﻠﻮل در آب و ﻣﺤﻠﻮل در ﭼﺮﺑﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز آزاد ﻣﺎﻫﻴﺎن ﺑﺮ‬

‫ﺳﺎﻟﻦ ﺗﻜﺜﻴﺮ و ﭘﺮورش داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم درﻳﺎﻳﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ‬

‫اﺳﺎس ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺛﻖ )‪ (NRC, 2011‬ﺑﻪ دﻗﺖ ﺗﻮزﻳﻦ و از ﺳﻠﻮﻟﺰ‬

‫ﻣﺪرس اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻧﻮرس در ﺗﺮافﻫﺎي ﺑﺎ اﺑﻌﺎد‬

‫)آﻟﻔﺎ‪-‬ﺳﻠﻮﻟﺰ( ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺎده ﺣﺎﻣﻞ ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺨﻠﻮط‬

‫‪ 230×42×18‬ﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ )‪ 60‬ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻲ در ﻫﺮ ﺗﺮاف و ﺗﺮاﻛﻢ ‪2‬‬

‫وﻳﺘﺎﻣﻴﻨﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ )‪ .(Huang & Huang, 2004‬ﺟﺪول‬

‫ﻋﺪد در ﻟﻴﺘﺮ( در ‪ 6‬ﺗﻴﻤﺎر و ‪ 3‬ﺗﻜﺮار در ﻫﺮ ﺗﻴﻤﺎر در ﺳﻴﺴﺘﻢ‬

‫‪ 1‬اﺟﺰا و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‪-‬‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪارﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺎز آب )ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﻌﻮﻳﺾ روزاﻧﻪ‬

‫دﻫﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﺳﺎﺧﺖ ﺟﻴﺮه‪ ،‬ﺟﻴﺮهﻫﺎ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ اﻟﻚﻫﺎي ‪ 500‬و ‪700‬‬

‫‪ 30‬درﺻﺪ( ذﺧﻴﺮه ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻏﺬاﻫﻲ روزاﻧﻪ در ‪ 5‬ﻧﻮﺑﺖ و در ﺳﺎﻋﺎت‬

‫ﻣﻴﻜﺮوﻣﺘﺮي اﻟﻚ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮدن دورة ﭘﺮورش‪،‬‬

‫‪ 16 ،14 ،12 ،10 ،8‬و ‪ 18‬در ﺣﺪ ﺳﻴﺮي اﺷﺒﺎع اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺼﺮف در ﻛﻴﺴﻪﻫﺎي ﭘﻼﺳﺘﻴﻜﻲ و در دﻣﺎي ‪ -20‬درﺟﻪ‬

‫دوره ﻧﻮري ‪ 12‬ﺳﺎﻋﺖ روﺷﻨﺎﻳﻲ و ‪ 12‬ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎرﻳﻜﻲ ﺑﻪ ﻣﺪت ‪10‬‬

‫ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد ﻧﮕﻬﺪاري ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻫﻔﺘﻪ و ﻣﻨﺒﻊ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه آب ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‪ ،‬آب ﻛﻠﺮزداﺋﻲ ﺷﺪه‬ ‫ﺟﺪول‪ 1‬اﺟﺰاء و ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﻴﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﻏﺬاﻳﻲ ﺑﺮاي ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﻧﻮرس آزاد درﻳﺎي ﺧﺰر‪.‬‬ ‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺟﻴﺮه‬ ‫ﭘﻮدر ﻣﺎﻫﻲ‬

‫‪1‬‬

‫‪46‬‬

‫‪2‬‬

‫‪21‬‬

‫‪3‬‬

‫‪12/1‬‬

‫‪4‬‬

‫‪0 /7‬‬

‫‪4‬‬

‫‪1 /7‬‬

‫‪2‬‬

‫‪9‬‬

‫‪5‬‬

‫‪1 /5‬‬

‫ﻛﺎزﺋﻴﻦ‬ ‫اوﻟﺌﻴﻚ اﺳﻴﺪ‬

‫‪EPA‬‬ ‫‪DHA‬‬ ‫دﻛﺴﺘﺮﻳﻦ‬ ‫ﻟﺴﻴﺘﻴﻦ ﺳﻮﻳﺎ‬

‫‪76‬‬

‫‪LL‬‬

‫‪LH‬‬ ‫‪46‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪4 /9‬‬ ‫‪2 /8‬‬ ‫‪6 /8‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪1 /5‬‬

‫‪ML‬‬ ‫‪46‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪4 /9‬‬ ‫‪2 /8‬‬ ‫‪6 /8‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪1 /5‬‬

‫‪MH‬‬ ‫‪46‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪9 /7‬‬ ‫‪1 /4‬‬ ‫‪3 /4‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪1 /5‬‬

‫‪HL‬‬ ‫‪46‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪9 /7‬‬ ‫‪1 /4‬‬ ‫‪3 /4‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪1 /5‬‬

‫‪HH‬‬ ‫‪46‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪12/1‬‬ ‫‪0 /7‬‬ ‫‪1 /7‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪1 /5‬‬

‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑِﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‪ ،‬اﺑﻘﺎء ﭼﺮﺑﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد رﺷﺪ در ﻣﺎﻫﻲ ﻧﻮرس آزاد ‪...‬‬

‫ﺳﺘﻮده و ﻫﻤﻜﺎران‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺟﻴﺮه‬ ‫*‪1‬‬

‫‪2‬‬

‫‪1‬‬

‫‪3‬‬

‫‪1‬‬

‫‪0/25‬‬

‫ﺿﺪ ﻗﺎرچ‬

‫‪1‬‬

‫‪0/25‬‬

‫ﻣﻮﻧﻮﻛﻠﺴﻴﻢ ﻓﺴﻔﺎت‬

‫‪1‬‬

‫ﻣﺨﻠﻮط وﻳﺘﺎﻣﻴﻨﻲ‬

‫ﻣﺨﻠﻮط ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧﻲ••‬

‫ﻛﻮﻟﻴﻦ ﻛﻠﺮاﻳﺪ‬

‫وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪E‬‬

‫‪LL‬‬

‫‪2‬‬

‫ﺳﻠﻮﻟﺰ‬

‫‪LH‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪0/25‬‬ ‫‪0/25‬‬

‫‪ML‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪0/25‬‬ ‫‪0/25‬‬

‫‪MH‬‬

‫‪HL‬‬

‫‪2‬‬

‫‪2‬‬

‫‪3‬‬ ‫‪0/25‬‬ ‫‪0/25‬‬

‫‪HH‬‬ ‫‪2‬‬

‫‪3‬‬ ‫‪0/25‬‬ ‫‪0/25‬‬

‫‪3‬‬ ‫‪0/25‬‬ ‫‪0/25‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬

‫‪0/03‬‬

‫‪0 /1‬‬

‫‪0/03‬‬

‫‪0 /1‬‬

‫‪0/03‬‬

‫‪0 /1‬‬

‫‪1/47‬‬

‫‪1 /4‬‬

‫‪1/47‬‬

‫‪1 /4‬‬

‫‪1/47‬‬

‫‪1 /4‬‬

‫‪)×100‬ﻣﺎده ﻣﻐﺬي ﺧﻮرده ﺷﺪه‪)/‬ﻣﺎده ﻣﻐﺬي دﻓﻊ ﺷﺪه‪-‬ﻣﺎده‬ ‫‪ -1‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه از ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮراك دام آﺑﺰﻳﺎن ﺳﺎري‪ -2 ،‬ﺳﺎﺧﺖ‬

‫ﻣﻐﺬي ﺧﻮرده ﺷﺪه( = ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﻇﺎﻫﺮي )‪(%‬‬

‫ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺮك‪ ،‬آﻟﻤﺎن‪ -3 ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ،Applichem‬آﻟﻤﺎن ‪-4‬‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ ﺷﺮﻛﺖ ‪ ،Croda‬اﻧﮕﻠﻴﺲ‪ -5 ،‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه در ﺷﺮﻛﺖ‬

‫‪]×100‬ﭼﺮﺑﻲ ﻛﻞ ﺟﻴﺮه )ﮔﺮم(‪) /‬ﭼﺮﺑﻲ ﻛﻞ اوﻟﻴﻪ× وزن اوﻟﻴﻪ(‪-‬‬

‫ﻛﻴﻤﻴﺎ رﺷﺪ‪.‬‬

‫)ﭼﺮﺑﻲ ﻛﻞ ﻧﻬﺎﻳﻲ×وزن ﻧﻬﺎﻳﻲ([ = اﺑﻘﺎء ﻇﺎﻫﺮي ﭼﺮﺑﻲ )‪(%‬‬

‫• ﻣﺨﻠﻮط وﻳﺘﺎﻣﻴﻲ )ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻛﻴﻠﻮ ﮔﺮم ﺟﻴﺮه(‪،A= 0/8 :‬‬

‫ﺳﻨﺠﺶ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‬

‫‪،B2=10 ،B1=15 ،C=200 ،K3= 10 ،D3= 0/06‬‬

‫ﺑﺮاي اﺳﺘﺨﺮاج ﭼﺮﺑﻲ ﺟﻴﺮه ﻫﺎ‪ ،‬ﭼﺮﺑﻲ ﻛﻞ ﺑﺪن و ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎي‬

‫‪،B1=1 ،B3=150 ، B12=0/02 ،B5=40 ،B6=10‬‬

‫ﻣﺪﻓﻮع از روش ‪ Folch‬و ﻫﻤﻜﺎران )‪ (1957‬و اﺳﺘﺮي ﻛﺮدن‬

‫‪=1000 ،B9=5‬ﻛﻮﻟﻴﻦ و ‪=400‬اﻳﻨﻮزﻳﺘﻮل )‪.(NRC, 2011‬‬

‫ﭼﺮﺑﻲ از روش ‪ Metcalfe‬و ﻫﻤﻜﺎران )‪ (1961‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪.‬‬

‫•• ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ ﮔﺮم ﻣﻜﻤﻞ ﻣﺎده ﻣﻌﺪﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد ﻣﻌﺪﻧﻲ ﻛﻤﻴﺎﺑﻲ‬

‫ﺳﭙﺲ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺑﺎ)‪ Boron Trifluoride (BF3‬در‬

‫ﻣﺎﻧﻨﺪ‪ :‬ﻣﻨﮕﻨﺰ‪ ،2600 mg/kg :‬ﻣﺲ‪ ،600 :‬آﻫﻦ‪ ،600 :‬روي‪:‬‬

‫ﻣﺘﺎﻧﻮل ﻣﺘﻴﻠﻪ و ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﻣﺘﻴﻞ اﺳﺘﺮ ﺷﺪه ﭼﺮﺑﻲ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ‪-n‬‬

‫‪ ،4600‬ﺳﻠﻨﻴﻮم‪ ،50 :‬ﻳﺪ‪ ،100 :‬ﻛﺒﺎﻟﺖ‪ ،50 :‬ﻛﻮﻟﻴﻦ ﻛﻠﺮاﻳﺪ‪:‬‬

‫ﻫﮕﺰان ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‬

‫& ‪(Pennell‬‬

‫ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ از دﺳﺘﮕﺎه ﮔﺎزﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاف )‪(GC‬‬

‫‪ ،100000‬ﻛﺮﻳﺮ ﺗﺎ ﻳﻚ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫)‪.Barton, 1996‬‬

‫)‪(Model:CP 3800 Varian, Walnut Creek, CA, USA‬‬

‫ﺳﻨﺠﺶ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﻇﺎﻫﺮي‬

‫ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺳﺘﻮن ﻛﺎﭘﻴﻼري از ﻧﻮع ) ‪BPX 70 SGM; 60 m‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ‪ ،‬ﻣﺪﻓﻮع ﻣﺎﻫﻴﺎن در ﻳﻚ دوره‬

‫‪×0.25 mm i.d., film thickness 0.25 mm, Victoria,‬‬

‫‪ 20‬روزه )اﻧﺘﻬﺎي دوره( ﺟﻤﻊ آوري 'ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺪت ﭘﺲ از‬

‫‪ (Australia‬و آﺷﻜﺎر ﺳﺎز ﻧﻮع ﻳﻮﻧﺶ ﺷﻌﻠﻪاي ‪ FID‬اﺳﺘﻔﺎده ‪-‬‬

‫ﻫﺮ وﻋﺪه ﻏﺬاﻳﻲ ﻏﺬاﻫﺎي ﺧﻮرده ﻧﺸﺪه ﺳﻴﻔﻮن ﺷﺪه و ﻣﺪﻓﻮع‬

‫ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬دﻣﺎي آﺷﻜﺎر ﺳﺎز و ﻣﺤﻞ ﺗﺰرﻳﻖ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺮروي ‪ 240‬و‬

‫ﻣﺎﻫﻴﺎن دو ﺑﺎر در روز ﺟﻤﻊ آوري ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از‬

‫‪ 210‬درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲﮔﺮاد ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺳﺎﻧﺘﺮﻳﻔﻴﻮژ )‪ (4000 rpm‬ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 20‬دﻗﻴﻘﻪ در دﻣﺎي ‪ 4‬درﺟﻪ‬

‫دﻣﺎي ﺳﺘﻮن ﺑﻴﻦ ‪ 160‬ﺗﺎ ‪ 180‬درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲﮔﺮاد ﺑﺎ ﻧﺮخ ‪ 2‬درﺟﻪ‬

‫ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد و ﺟﺪاﺳﺎزي آب‪ ،‬ﺗﻮزﻳﻦ و ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎ در دﻗﻴﻘﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬در اﻳﻦ روش از ﮔﺎز‬

‫اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮن ﭼﺮﺑﻲ‪ ،‬ﺗﺎ زﻣﺎن ﺳﻨﺠﺶ در دﻣﺎي ‪ -20‬درﺟﻪ‬

‫ﻫﻠﻴﻢ ﺑﻌﻨﻮان ﮔﺎز ﺣﺎﻣﻞ و ﮔﺎز ﻫﻴﺪروژن ﺑﻌﻨﻮان ﺳﻮﺧﺖ‪ ،‬ازت‬

‫ﺳﺎﻧﺘﻴﮕﺮاد ﻧﮕﻬﺪاري ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ و اﺑﻘﺎ ﻇﺎﻫﺮي‬

‫ﺑﻌﻨﻮان ﮔﺎز ﻛﻤﻜﻲ و ﻫﻮاي ﺧﺸﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﺟﺪول ‪ 2‬ﺗﺮﻛﻴﺐ‬

‫ﭼﺮﺑﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﺎدﻻت زﻳﺮ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ‪:‬‬

‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺟﻴﺮه ﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ‪.‬‬ ‫‪77‬‬

‫ﺳﺎل ﺑﻴﺴﺖ و دوم‪/‬ﺷﻤﺎره‪/3‬ﭘﺎﻳﻴﺰ‪1392‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﺷﻴﻼت اﻳﺮان‬

‫ﺟﺪول ‪ .2‬ﺗﺮﻛﻴﺐ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‪.‬‬ ‫ﺟﻴﺮهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‬

‫‪LL‬‬

‫‪LH‬‬

‫‪ML‬‬

‫‪MH‬‬

‫‪HL‬‬

‫‪HH‬‬

‫آﻧﺎﻟﻴﺰ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺟﻴﺮه )ﺑﺮ ﺣﺴﺐ درﺻﺪ ﻣﺎده ﺧﺸﻚ(‬ ‫رﻃﻮﺑﺖ‬

‫‪8 /1‬‬

‫‪7/65‬‬

‫‪7/85‬‬

‫‪7/72‬‬

‫‪7/1‬‬

‫‪8/12‬‬

‫ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ‬

‫‪50/12‬‬

‫‪49/5‬‬

‫‪49/68‬‬

‫‪50/29‬‬

‫‪48/89‬‬

‫‪49/37‬‬

‫ﭼﺮﺑﻲ‬

‫‪17/2‬‬

‫‪17/05‬‬

‫‪17/32‬‬

‫‪16/85‬‬

‫‪16/96‬‬

‫‪17/3‬‬

‫‪9 /1‬‬

‫‪9 /4‬‬

‫‪8 /9‬‬

‫‪8 /6‬‬

‫‪9/5‬‬

‫‪9/2‬‬

‫‪15/4‬‬

‫‪15/04‬‬

‫‪16/09‬‬

‫‪16/25‬‬

‫‪16/64‬‬

‫‪16/12‬‬

‫‪21/28‬‬

‫‪21/17‬‬

‫‪21/33‬‬

‫‪21/32‬‬

‫‪21/10‬‬

‫‪21/28‬‬

‫ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ‬ ‫ﻛﺮﺑﻮﻫﻴﺪرات‬ ‫اﻧﺮژي ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ )‪(Kj/g‬‬ ‫اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب )درﺻﺪ(‬ ‫‪C12:0‬‬

‫‪0/079‬‬

‫‪0/078‬‬

‫‪0/082‬‬

‫‪0/013‬‬

‫‪0/053‬‬

‫‪0/092‬‬

‫‪C14:0‬‬

‫‪1/15‬‬

‫‪1/13‬‬

‫‪1/02‬‬

‫‪0/98‬‬

‫‪0/99‬‬

‫‪/98‬‬

‫‪C16:0‬‬

‫‪9/16‬‬

‫‪10/33‬‬

‫‪8/82‬‬

‫‪8/28‬‬

‫‪6/80‬‬

‫‪7/32‬‬

‫‪C18:0‬‬

‫‪4 /78‬‬

‫‪3/47‬‬

‫‪4/66‬‬

‫‪4/60‬‬

‫‪5/49‬‬

‫‪7/61‬‬

‫‪C20:0‬‬

‫‪0/029‬‬

‫‪0/098‬‬

‫‪0/029‬‬

‫‪0/031‬‬

‫‪0/043‬‬

‫‪0/071‬‬

‫‪C24:0‬‬

‫‪0/38‬‬

‫‪0/18‬‬

‫‪0/054‬‬

‫‪0/011‬‬

‫‪0/04‬‬

‫‪0/07‬‬

‫‪C16:1n-7‬‬

‫‪0/25‬‬

‫‪0/19‬‬

‫‪0/22‬‬

‫‪0/23‬‬

‫‪0/27‬‬

‫‪0/20‬‬

‫‪C18:1n-9‬‬

‫‪66/73‬‬

‫‪64/78‬‬

‫‪58/62‬‬

‫‪59/02‬‬

‫‪54/30‬‬

‫‪53/23‬‬

‫‪C18:2n-6‬‬

‫‪9/04‬‬

‫‪9/55‬‬

‫‪10/25‬‬

‫‪10/02‬‬

‫‪9/85‬‬

‫‪9/67‬‬

‫‪C18:3n-6‬‬

‫‪0/23‬‬

‫‪0/49‬‬

‫‪0/56‬‬

‫‪0/96‬‬

‫‪0/71‬‬

‫‪0/32‬‬

‫‪C18:3n-3‬‬

‫‪0/44‬‬

‫‪0/43‬‬

‫‪0/37‬‬

‫‪0/36‬‬

‫‪0/91‬‬

‫‪0/85‬‬

‫‪C20:1n-9‬‬

‫‪1/05‬‬

‫‪1/17‬‬

‫‪1/66‬‬

‫‪1/89‬‬

‫‪1/99‬‬

‫‪1/23‬‬

‫‪C20:3n-6‬‬

‫‪0/33‬‬

‫‪0/19‬‬

‫‪0/16‬‬

‫‪0/18‬‬

‫‪0/21‬‬

‫‪0/17‬‬

‫‪C20:3n-3‬‬

‫‪0/16‬‬

‫‪0/21‬‬

‫‪0/48‬‬

‫‪0/62‬‬

‫‪1/64‬‬

‫‪1/4‬‬

‫‪C20:4n-6‬‬

‫‪0/19‬‬

‫‪0/25‬‬

‫‪0/49‬‬

‫‪0/63‬‬

‫‪0/98‬‬

‫‪1/03‬‬

‫‪C20:5n-3‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪0/52‬‬

‫‪1/21‬‬

‫‪1/36‬‬

‫‪2/27‬‬

‫‪2/19‬‬

‫‪C22:6n-3‬‬

‫‪1/19‬‬

‫‪1/25‬‬

‫‪2/17‬‬

‫‪2/03‬‬

‫‪4/07‬‬

‫‪5/15‬‬

‫‪C24:1n-9‬‬

‫‪0/15‬‬

‫‪0/58‬‬

‫‪0/64‬‬

‫‪0/46‬‬

‫‪0/86‬‬

‫‪0/97‬‬

‫‪15/76‬‬

‫‪15/44‬‬

‫‪14/83‬‬

‫‪13/96‬‬

‫‪13/48‬‬

‫‪16/2‬‬

‫‪∑ MUFA‬‬

‫‪68/31‬‬

‫‪66/8‬‬

‫‪61/28‬‬

‫‪61/86‬‬

‫‪57/75‬‬

‫‪55/85‬‬

‫‪n-3‬‬

‫‪2 /6‬‬

‫‪2/62‬‬

‫‪4/45‬‬

‫‪4/69‬‬

‫‪9/3‬‬

‫‪8/7‬‬

‫‪n-6‬‬

‫‪9/79‬‬

‫‪9/49‬‬

‫‪11/46‬‬

‫‪11/8‬‬

‫‪11/76‬‬

‫‪11/19‬‬

‫‪EPA/DHA‬‬

‫‪0/35‬‬

‫‪0/41‬‬

‫‪0/56‬‬

‫‪0/67‬‬

‫‪0/56‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪n-3/n-6‬‬

‫‪0/26‬‬

‫‪0/21‬‬

‫‪0/38‬‬

‫‪0/39‬‬

‫‪0/79‬‬

‫‪0/77‬‬

‫‪∑ SFA‬‬

‫‪1‬‬

‫‪ :SFA1‬اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب اﺷﺒﺎع و ‪ :MUFA‬اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﺗﻚ ﻏﻴﺮ اﺷﺒﺎع‬ ‫‪78‬‬

‫ﺳﺘﻮده و ﻫﻤﻜﺎران‬

‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﻀﻢ ﭼﺮﺑِﻲ و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب‪ ،‬اﺑﻘﺎء ﭼﺮﺑﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد رﺷﺪ در ﻣﺎﻫﻲ ﻧﻮرس آزاد ‪...‬‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻣﺎري ﻧﺘﺎﻳﺞ‬

‫ﺑﺎﻻي ‪ HUFA‬و ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ (HH) E‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻣﺎري ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار ‪Spss 18‬‬

‫ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎي ‪ML‬‬

‫اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ از ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ‪ ،‬ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻮدن دادهﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از‬

‫و ‪ HL‬ﻣﻌﻨﻲ دار ﻧﺒﻮد )‪ .(F=?, d.f.=?, P≤0.05‬آﻧﺎﻟﻴﺰ دو‬

‫آزﻣﻮن ‪ Kolmogorov-Smironov‬ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﻃﺮﻓﻪ ‪ ANOVA‬ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣ‪‬ﻴﺎﻧﮕ‪‬ﻴﻦ وزن ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﻴﺎن‬

‫ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻠﻲ دادهﻫﺎ از روش آﻧﺎﻟﻴﺰ وارﻳﺎﻧﺲ دو ﻃﺮﻓﻪ ‪Two-‬‬

‫ﻧﻮرس ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲداري ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻴﺰان وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬و‬

‫‪ way-ANOVA‬و از ﻣﺪل ﺧﻄﻲ زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ‪:‬‬

‫‪ HUFA‬ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ )‪ (F=?, d.f.=?, P≤0.05‬وﻟﻲ ﺗﺤﺖ‬

‫‪Yijk = µ + Fi + Hj + (FH)ij + εijk‬‬

‫ﺗﺎﺛﻴﺮ اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ دو ﻣﺎده ﻗﺮار ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد ‪(F=?, d.f.=?,‬‬

‫ﻛﻪ ‪ Yijk‬ﻣﻘﺪار ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻫﺮ ﺗﻜﺮار‪ µ ،‬ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ‪ Fi ،‬اﺛﺮ‬

‫)‪.P≤0.05‬‬

‫ﺛﺎﺑﺖ ﻋﺎﻣﻞ اول )‪ Hj ،(n-3 HUFA‬اﺛﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻋﺎﻣﻞ دوم )وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ‬

‫‪ .‬ﻣﻴﺰان ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎﻫﻴﺎن ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺮار‬

‫‪ (FH)ij ،(E‬اث ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻴﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ و ‪ εij‬ﺧﻄﺎي ﺑﺎﻗﻲﻣﺎﻧﺪه‬

‫ﻧﮕﺮﻓﺖ و در ﻫﻤﻪ ﺗﻴﻤﺎرﻫﺎ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪﮔﻲ ‪ 100‬درﺻﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺿﺮﻳﺐ رﺷﺪ‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﻳﺴﻪي ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﻫﺎ از آزﻣﻮن آﻣﺎري ‪ Duncan‬در‬

‫وﻳﮋه )‪ (SGR‬ﻧﻴﺰ روﻧﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪاي را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وزن ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺸﺎن‬

‫ﺳﻄﺢ اﻋﺘﻤﺎد ‪ 0/05‬درﺻﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪.‬‬

‫داده و ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان رﺷﺪ وﻳﮋه در ﺗﻴﻤﺎر ‪ LL‬دﻳﺪه ﺷﺪ‪ .‬آﻧﺎﻟﻴﺰ‬

‫ﻧﺘﺎﻳﺞ‬

‫دو ﻃﺮﻓﻪ ‪ ANOVA‬ﺑﺮاي ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺿﺮﻳﺐ رﺷﺪ وﻳﮋه ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺟﻴﺮهﻫﺎي آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺟﺪول ‪2‬‬

‫ﺳﻄﻮح وﻳﺘﺎﻣﻴﻦ ‪ E‬و اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ‪ HUFA‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﻲداري‬

‫ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﻄﺢ ﭼﺮﺑﻲ ﺧﺎم )ﺣﺪود ‪ 17‬درﺻﺪ(‪ ،‬ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ‬

‫‪ SGR‬را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ )‪ (P